Eoğunlukla; e-posta kutunuza gelen “fw: fw: fw” konu başlıklı e-postalardır. çoğunun amacı; cc bölümüne yazılan, ve gönderildikçe fazlaşan e-posta adreslerini almaktır. alınan bu adresler, daha sonra, arşivlenip reklam göndermek isteyen kişilere sayı ile satılır. bu da size spam olarak geri dönecektir. bunu engellemenizin en kolay yolu, gelen e-postaları birbirimize forward etmemek; etmek zorunda isek, adresleri bcc kısmına yazmaktır. bu yolla, gönderdiğiniz kişilerin adreslerinin mesajda görüntülenmesi engellenecektir. ( Hotmail’i türkçe kullanıyorsanız “Gizli Bilgi alanını göster” i tıklayıp, “Gizli” alanına alıcı e-posta adreslerini ekleyiniz. Bu sayede e-postayı alan kişi diğerlerinin adreslerini göremez)
bundan bağımsız olarak, amaçsız, dedikodu çıkarmaya bayılan teyzelerimizin internet sürümlerinin çıkardığı hoax postalardır. yalnızca insanları paniğe, yanlışa sevk etmek, kulaktan dolma bilgilerle doldurmak amacı gütmektedirler. bu konuda bir hoax mail örneğine başvuracak olursak;
” ayrıca lokanta ve restaurantlarda açıkta bulunan kürdanları kesinlikle kullanmayınız.
aıds hastalarınca bu kürdanlar kullanılıp tekrar yerine konularak hastalık bulaştırılmaktadır. “
gördüğünüz gibi, yukarıdaki, bir hoax postadan alınmış metinde, her şey gerçekçi duruyor. birden bu konuda bilinçlenmiş hissediyorsunuz kendinizi. fakat gerçek maalesef öyle değil: “aids sadece kan ve cinsel ilişki yolu ile bulaşır.”
bazı hoax postalar ise; doğrudan bir hedefi karalamak amacı taşıyor. ayrıca bu tür, aynı zamanda en fazla “doğru zannedilen” ve halk arasında popüler olan şehir efsanelerini oluşturuyor. bunları da örnekle incelersek;
x “colayı tuvalete dökün ve midenize neler yaptığı görün”
- çok mantıklı geliyor değil mi. ve size göre bilimsel geliyor. denediniz ve gördünüz. o zaman tuvalete şimdi “maden suyu” dökün. halbuki; maden suyu, içerdiği mineraller sayesinde oldukça yararlı bir içecektir.
x “2001 yılında hindistan’da delhi üniversitesinde “kim daha fazla coca-cola içecek” diye bir yarışma yapıldığında tam sekiz litre coca-cola içerek kazanan ve 10 dakika içerisinde herkesin gözü önünde ölen kişinin haberini duymuşsunuzdur. neden öldü? çünkü çok fazla karbondioksit almıştı ve kanında yeterli oksijen yoktu.”
- öncelikle; kola içindeki co2 sıvıya karıştırılıp sindirim sistemi doğrultusu ile alındığı için, zararlı bir etkisi bulunmamaktadır. daha sonra herkesin önünde olan bu kişi ile ilgili haberi duyamazsınız; çünkü böyle biri yok!
x “coca cola’da domuz katkısı var. bu bilimsel olarak kanıtlandı. jordanian dergisinde yayınlanan bir rapora göre, delhi üniversitesi bilim ve teknoloji başkanı dr. mangoshada, kola özütünün domuz bağırsağından yapıldığını, kanser ve diğer hastalıklara neden olduğunu kanıtladı”
- işte yine bilimsel bir hoax ile karşı karşıyayız. fakat delhi üniversitesinde, ne yazık ki ne “dr. mangoshada” ne de bilim ve teknoloji bölümü var.
x “kolanın içine diş/kemik koyarsanız erir.”
- yine deneysel bir hoax. fakat; yazan kişi de denemeye tenezzül etmemiş: “kolanın içinde bekleyen diş/kemik erimez.”
x “msn paralı olacak”
- işte bilgisayar tarihinin en büyük hoax’u! çok uzun süredir internette dolaşmasına, size gelen postayı belli sayıda kişiye yollarsanız msn ikonunuzun değişeceğini söylemesine, daha birçok varyasyonu olmasına karşın, ne msn ne msn messenger paralı oldu ya da yakın gelecekte olarak. ayrıca; bu söylenti yüzünden microsoft bir açıklama yayınlamak zorunda kaldı.
x ” x sayıda kişiye yollarsanız hayatınız değişecek. yollamazsanız lanetleneceksiniz.”
- bu da batıl inanç tutkusu olan bilgisayar kullanıcılarını hedef alan bir hoax. fazla kurgu izlemiş birinin ortaya attığı bir hoax olsa gerek. tamamen bilimden uzak, saçma bir posta. ilkokul yıllarında ortalıkta dolaşan; “bundan x tane yazıp arkadaşlarına vermezsen annen ölecek” tarzı kağıtların günümüz teknolojisine uyarlaması.
x “bu mesajı gönderirseniz … kadar para kazanacaksınız. / bu mesajı gönderirseniz …’e … kadar yardım yapılacak.”
x “bu maili gönderdiğiniz ve bunu devam ileten her kişi için microsoft 243
euro ödeyecektir. bu maili alan üçüncü kişi için ise microsoft 241 euro
ödeyecektir. iki hafta sonra microsoft size posta adresinizi teyit etmeniz
amacıyla size ulaşacaktır ve size bir çek gönderecektir.”
- bu da, insani duyguları sömürmek için yazılmış bir hoax örneği. e-posta göndererek para kazanmak, ekte sunulan kişi/kurumlara yardım etmek için mesajları birbirinize iletiyorsunuz. fakat size dönen sadece spam mail’ler oluyor. e-posta göndererek para kazanmak/kazandırmak mümkün değildir. uzak durun.
çoğu zaman, ciddi bir organizasyonun bile haberleri, söylenti şeklinde hoax’a düşüp bu organizasyonun ciddiyetini düşürmeye neden olabiliyor. hoax yazanlar, herhangi bir amaç gütmemiş olsa bile, zincirin bir halkasında eline hoax ulaşan sürü posta göndericisi, gelen kutunuzu reklamlarla doldurabiliyor. siz bunlara dikkat ediyor bile olsanız, bir arkadaşınızın size gönderdiği bir hoax bile buna neden olabiliyor. ve internetin “ciddi” bir kaynak olduğunu düşünenlerce bu bilgilere körü körüne inanılıyor.
hoax; sadece internette e-postanızı dolduran gereksiz mesajlar olmaktan çıkıp, bir silah, bir karalama aması, bir dezenformasyon aracı, başkasının eline geçen bilgileriniz olabiliyor.
“fw: fw: dikkat”; ama siz dikkatli olun. siz de bir başkasına veya bir kendinize zarar veriyor, bir başkasını haksız yere karalıyor olabilirsiniz. o tuşa basmadan bir daha düşünün.